បដិវត្តពណ៌ (Colour Revolution)

មានកូនសិស្សមួយចំនួនបានសួរលោកគ្រូថា «តើបដិវត្តពណ៌​ជាអ្វីទៅ»?​​ នៅក្នុង Blog ខាងក្រោមនេះលោកគ្រូនឹងព្យាយាមឆ្លើយសំណួរព្រមទាំងពន្យល់អំពីប្រភពដើមនិង​លក្ខណៈសម្គាល់ចម្បងរបស់វា!

មានកូនសិស្សមួយចំនួនបានសួរលោកគ្រូថា «តើបដិវត្តពណ៌​ជាអ្វីទៅ»?​​ នៅក្នុង Blog ខាងក្រោមនេះលោកគ្រូនឹងព្យាយាម ឆ្លើយសំណួរព្រមទាំងពន្យល់អំពីប្រភពដើមនិង​លក្ខណៈសម្គាល់ចម្បងរបស់វា!

2. Serbia

ពាក្យថាបដិវត្តពណ៌សំដៅទៅលើ ចលនាបាតុកម្មពេញនិយម ដែលលេចចេញនៅប្រទេសខ្លះ នៅអឺរ៉ុបខាងកើតនិងអាស៊ីបន្ទាប់ពីការដួលរលំនៃរបបកុម្មុយនិស្តនៅប្រទេសរុស្ស៊ីនិងអតីតសហភាពសូវៀត។ មានបដិវត្ត «ឈូសឆាយ» (Bulldozer revolution) នៅប្រទេសស៊ែប៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០០០។

3. young serb

មាន បដិវត្ត «កុលាប» (Rose revolution) នៅប្រទេសហ្សកហ្ស៊ីក្នុងឆ្នាំ ២០០៣ និងបដិវត្ត «ពណ៌ទឹកក្រូច» (Orange revolution) នៅអ៊ុយក្រែនក្នុងឆ្នាំ ២០០៤។

4. rose-revolution

5. georgia

6. Ukraine 2

7. ukraine-protesters

បន្ទាប់មកមានបដិវត្ត «ផ្កា​ tulip» នៅ ប្រទេស Kyryyzstan ក្នុងឆ្នាំ ២០០៥ ។

8. tulip 2

 

ប្រទេសឯករាជ្យថ្មីទាំងនេះ ធ្លាប់ស្ថិតនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់គណបក្សកុម្មុយនិស្ត នៃសហភាព សូវៀត។ ដូច្នេះទោះបីជាពួកគេមានសភាជាប់ឆ្នោតយ៉ាង​ណាក៏ដោយ ក៏លោកប្រធានាធិបតី នៃប្រទេសទាំងនេះនៅតែគ្រប់គ្រងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធ ប៉ូលីស និងសេដ្ឋកិច្ច (ពន្ធនិងកម្មសិទ្ធិដីធ្លី) និងសេវាស៊ីវិល (សុខភាពនិងអប់រំ)។ តាមរយៈការប្រើប្រាស់អំណាច លោកប្រធានាធិបតីបានគាបសង្កត់ប្រព័ន្ធតុលាការនិងប្រព័ន្ធច្បាប់។

លោកប្រធានាធិបតីបានចាត់ចែងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយពណ៌មាន ដើម្បីដាក់សម្ពាធលើ ឥស្សរជនប្រឆាំងរួមជាមួយនឹងអ្នកកាសែតស៊ើបអង្កេត។ តាមរបៀបនេះ លោកប្រធានាធិបតីបានក្លាយជាអ្នកដឹកនាំផ្តាច់ការម្នាក់ ដែលតែងតែមានសម្លៀកបំពាក់បែប ប្រជាធិបតេយ្យ។

9. Burma 3

 

បដិវត្តពាក្យ«ពណ៌លឿង» (Saffron revolution) ត្រូវបានប្រើដើម្បីពិពណ៌នាអំពីការបះបោរ ដ៏ពេញនិយម ដែលដឹកនាំដោយសកម្មជននយោបាយនិងព្រះសង្ឃនៅប្រទេសភូមាក្នុងឆ្នាំ ២០០៧ ។  លោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជី (Aung San Suu Kyi) ត្រូវបានរធ្ឋអំណាចឃុំក្នុងផ្ទះ ទោះបីគណបក្សលោកស្រីបានឈ្នះការបោះឆ្នោតយ៉ាងណាក៏ដោយ ក៏ប៉ុន្តែលោកស្រីមិនដែលសូមចាកចេញពីប្រទេសភូមាទេ។

 

ដូច្នេះក្រុមអ្នកតវ៉ាចង់បញ្ចប់នូវរបបផ្តាច់ការយោធានិងចង់រវិលត្រឡប់ទៅរកលទ្ធិប្រជា  ធិបតេយ្យសភាវិញ។ កងទ័ពបានប្រើវិធីសាស្ត្រឃោរឃៅដើម្បីបង្ក្រាបបដិវត្ត។ នៅឆ្នាំ ២០១០ លោកស្រីអ៊ុងសានស៊ូជីត្រូវបានដោះលែងពីការឃុំក្នុងផ្ទះ។ ពេលខ្លះពាក្យ «បដិវត្តពណ៌» ក៏ត្រូវបានប្រើដើម្បីពិពណ៌នាអំពីចលនាបាតុកម្មដែលបានកើតឡើងនៅអាហ្រ្វិកខាងជើងក្នុងឆ្នាំ ២០១១។ ជាធម្មតាគេពិពណ៌នាចលនាទាំងនេះដោយប្រើពាក្យថា«រដូវផ្ការីកអារ៉ាប់» (Arab spring)។

10. tunisia 2

រឿងទាំងនេះគឺជាស៊េរីនៃចលនាទាមទារលទ្ធិប្រជាធិបតេយ្យដែលបានកើតឡើងនៅក្នុងប្រទេសម៉ូស្លីមរួមមាន ទុយនេស៊ី ម៉ារ៉ុក ស៊ីរី លីប៊ី បារ៉ែននិង អេហ្ស៊ីប។

Morsi supporters rally in New York to mark Rabaa and Nahda massacres

ដើមកំណើតនៃចលនាទាំងអស់នេះបានចាប់ផ្តើមជាមួយនឹងបដិវត្ត «ផ្កាម្លិះ» នៅទុយនីស៊ីក្នុងខែធ្នូឆ្នាំ ២០១០ នៅពេលដែលអ្នកលក់ដូរតាមចិញ្ចើមផ្លូវម្នាក់ គឺលោកម៉ូហាម៉េដប៊ូហ្សាហ្ស៊ីបានដុតខ្លួន បន្ទាប់ពីប៉ូលីសរឹបអូសរទេះរបស់គាត់ពីព្រោះគាត់មិនមានលិខិតអនុញ្ញាត។

 

បន្ទាប់ពីប្រជាជនបានតវ៉ាយ៉ាងខ្លាំងនៅទូទាំងប្រទេសទុយនីស៊ី ក៏លោកប្រធានាធិបតីផ្តាច់ការបានភៀសខ្លួនទៅអារ៉ាប់ប៊ីសាអូឌីត។ ព្រឹត្តិការណ៍ទាំងនេះបានជម្រុញចលនាតវ៉ានៅក្នុងប្រទេសជិតខាង។ បដិវត្តឆ័ត្រដែលបានកើតឡើងនៅហុងកុងក្នុងឆ្នាំ ២០១៤ គឺស្រដៀងគ្នាទៅនឹងបដិវត្តពណ៌ពីព្រោះវាពាក់ព័ន្ធនឹងមនុស្សសាមញ្ញដែលកាន់កាប់ទីសាធារណៈ ហើយទាមទារប្រជាធិបតេយ្យនិងនីតិរដ្ឋ។

12. hong kong 2

 

សព្វថ្ងៃយើងឃើញថាមានយវជនតូចតាចពីរនាក់បានក្លាយទៅជាអ្នកណែនំាដ៏ក្លាហានកំពុងប្រឆាំងជាមួយនឹងអំណាចគណបក្សកកុម្មុយនិស្តចិន ពោលគឺលោក Joshua Wong និងកញ្ញា Agnes Chow។

ដូច្នេះចំពោះប្រភពនៃចលនានយោបាយទាំងនេះ យើងអាចនិយាយបានថា បដិវត្តពណ៌បានកើតឡើងដោយឯកឯងក្នុងចំណោមប្រជាជនសាមញ្ញ ដែលធុញទ្រាន់នឹងទុក្ខវេទនាហើយចង់បានការផ្លាស់ប្តូរពីរបបផ្តាចការទៅជារបបប្រជាធិបតេយ្យពិតប្រាកដ។ ពួកគេចង់ជ្រើសរើសមេដឹកនាំរបស់ពួកគេដោយសេរីតាមរយៈការបោះឆ្នោត ក្នុងចំណោមគណបក្សនយោបាយផ្សេងៗគ្នា។ ពួកគេចង់បញ្ចប់នូវអំពើពុករលួយ។ ពួកគេចង់បញ្ឈប់អំពើហិង្សារបស់ប៉ូលីសនិងកងទ័ព ប្រឆាំងនឹង       ប្រជាជន។ ពួកគេចង់បានប្រព័ន្ធច្បាប់ត្រឹមត្រូវនិងយុត្តិធម៌។ ក្នុងករណីខ្លះ «បដិវត្តពណ៌» ទទួលបានជោគជ័យហើយក្នុងករណីខ្លះពួកគេបានបរាជ័យ។ ចំពោះលក្ខណៈសម្គាល់ចម្បងនៃ «បដិវត្តពណ៌» ទាំងនេះ យើងអាចនិយាយបានថាពួកគេត្រូវបានដឹកនាំដោយមនុស្សសាមញ្ញជាច្រើនកំពុងសហការគ្នា។ ជាទូទៅពួកគេតវ៉ាតាមរបៀបអហិង្សា    សូម្បីតែនៅពេលដែលប៉ូលីសនិងយោធាប្រើអំពើហឹង្សា ទៅលើក្រុមបាតុករក៏ដោយ។

13. hong kong 3

ប្រជាជនដែលពាក់ព័ន្ធបានប្រើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយសង្គមដើម្បីទំនាក់ទំនងគ្នា ខណៈដែលរបបផ្តាច់ការគ្រប់គ្រងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយរដ្ឋ (សារព័ត៌មានវិទ្យុនិងទូរទស្សន៍)។ ពួកគេមានទំនោររៀបចំបាតុកម្មទ្រង់ទ្រាយធំនៅតាមទីប្រជុំជននិងទីក្រុង ដូច្នេះប៉ូលីសនិងកងទ័ពមិនអាចគ្រប់គ្រងឬបំភ័យពួកគេបានឡើយ។ នៅពេលដែលអាជ្ញាធរសាសនាបានចូលរួម (គ្រីស្ទសាសនានៅអឺរ៉ុបខាងកើត ពុទ្ធសាសនានៅ ភូមា និងអ៊ីស្លាមសាសនានៅអាហ្វ្រិកខាងជើង) បដិវត្តពណ៌មានឥទ្ធិពលកាន់តែធំ ឡើងៗ ក៏ប៉ុន្តែ យូរៗ ទៅ «បដិវត្តន៍ពណ៌» ទំនងជាអស់ថាមពលទៅវិញ។

ទស្សនវិជ្ជានៃការអប់រំខាងផ្លូវចិត្ត

ថ្ងៃមួយនៅជំរំ មានលោកគ្រូពេទ្យម្នាក់ឈ្មោះ Mengele បានសុំឱ្យយុវនារី Edith រាំរបាំបាល់ឡេសម្រាប់គាត់ហើយនាងឡើងរាំជូនគាត់ទោះបីនាងដឹងថាលោកគ្រូពេទ្យទើប នឹងបញ្ជាឱ្យគេយកម្តាយរបស់នាងទៅសម្លាប់និងដុតចោលក៏ដោយ។

ខ្ញុំបានអានសៀវភៅមានចំណងជើងថា «មានជម្រើស» ឬ “The Choice”ហើយត្រូវបាននិពន្ធឡើងដោយលោកស្រី Edith Eger ជនជាតិហុងគ្រីម្នាក់កាន់សាសនាជ្វីវ ដែលបានរួចខ្លួនពីសេចក្តីស្លាប់នៅជំរំ Auchwitz នាសម័យសង្រ្គាមលោកលើកទីពីរ។ លោកស្រីបានលាក់ទុករឿងរ៉ាវអាក្រក់ទាំងនោះនៅក្នុងចិត្ត  អស់រយៈពេលជាច្រើនឆ្នាំ។ យូរឆ្នាំក្រោយមកគាត់ក៏បានសម្រេចចិត្តនិយាយពីបទពិសោធន៍ផ្ទាល់ខ្លួនរបស់គាត់​​ ហើយបានចង់ក្រងជាសៀវភៅមួយក្បាលដែលទើបនឹងបោះពុម្ពនាឆ្នាំ២០១៧ថ្មីៗនេះ។

ថ្ងៃមួយនៅជំរំ មានលោកគ្រូពេទ្យម្នាក់ឈ្មោះ Mengele បានសុំឱ្យយុវនារី Edith រាំរបាំបាល់ឡេសម្រាប់គាត់ហើយនាងឡើងរាំជូនគាត់ទោះបីនាងដឹងថាលោកគ្រូពេទ្យទើប នឹងបញ្ជាឱ្យគេយកម្តាយរបស់នាងទៅសម្លាប់និងដុតចោលក៏ដោយ។ បន្ទាប់ពីសង្រ្គាម លោកលើកទីពីរត្រូវបានបញ្ចប់​ លោកស្រីបានប្រើពេលវេលាយ៉ាងយូរមុននឹកឃើញថា           វិធីសាស្រ្តផ្សេងៗដែលគាត់ធ្លាប់ប្រើក្នុងជំរំ ដើម្បីការពារខ្លួន លែងមានប្រសិទ្ធភាព ការពារគាត់នឹងកូនរបស់គាត់ពីស្រមោលនៃអំពើឃោរឃៅអតីតកាល។ ជូនកាល ការស្តាប់ សម្លេងកញ្ចែឬសូរស្បែកជើងទាហាន ឬធំក្លិនរទេសភ្លើង ធ្វើឱ្យលោកស្រីភ័យខ្លាច ញ័រដៃញ័រជើងរន្ធត់ចិត្ត បាត់បង់ស្មារតីទាំងស្រុងនាំឱ្យកូនគាតភ័យដែរ។

លោកស្រី Egerរៀបរាប់អំពីជីវិតមិនស្រួលនៅប្រទេសហុងគ្រីក្រោមរបបកុម្មុយនិស្ត បន្ទាប់ពីការរំដោះដោយទាហានរុស្ស៊ី។ គាត់ពន្យល់អំពីការសម្រេចចិត្ត ភៀសខ្លួន ទៅប្រទេសអាមេរិចជាមួយប្តី។​ លោកស្រីបានចូលធ្វើការជាកម្មការណីនៅរោងចក្រដូច ជនអន្តោប្រវេសន៍ឯទៀតៗនៅសម័យនោះ។ ក្រោយមកលោកស្រីបានចូលរៀនអំពីចិត្តវិទ្យា នាពេលយប់។ គាត់បានអានសៀវភៅរបស់មនុស្សម្នាក់ ដែលធ្លាប់ឆ្លងកាត់ការរស់នៅក្នុងជំរំ ដ៏សាហាវដូចគាត់។​  សៀវភៅមានចំណងជើងថា “Man’s Search for Meaning” និពន្ធដោយលោក Victor Frankl  ។ សៀវភៅនោះបានជំរុញគាត់ឱ្យរិះគិតកាន់តែស៊ីជម្រៅអំពីអត្ថន័យ នៃបទពិសោធន៍ក្នុងដំណើរជីវិតរបស់គាត់។

បន្ទាប់ពីរៀនចប់ លោក​ស្រីចាប់ផ្ដើមព្យាបាលមនុស្សដែលមានវិបត្តិធ្ងន់ធ្ងរខាងផ្លូវចិត្ត។ គាត់មានរបៀបថែទាំនិងថ្នាក់ថ្នមផ្ទាល់ខ្លួនចំពោះអតីតទាហានមួយចំនួន ដែលគ្រូពេទ្យធម្មតាព្យាបាលពុំកើត។​ ដំបូងឡើយ លោកស្រីអញ្ជើញអ្នកជំងឺរៀបរាប់ អំពីបទពិសោធន៍នៃហឹង្សារបស់ខ្លួនដោយពុំមានភាពអៀនខ្មាស់ ដើម្បីឱ្យពួកគេយល់ អំពីដំណើរនៃជីវិត។ បន្ទាប់មក លោកស្រីរិះគិតពិចារណាអំពីពាក្យពេច ទាំងប៉ុន្មានដែលអ្នកជំងឺបាននិយាយប្រាប់ ព្រមទាំងពិនិត្យមើលចលនាខាងផ្លូវចិត្តរបស់ខ្លួន ដើម្បីជៀសវាងការវិនិច្ឆ័យនិងបកស្រាយខុស  ឆ្គង។ លោកស្រីអះអាងថាយើងត្រូវទទួលស្គាល់ថា​ «ទាំងអារម្មណ៍ ឬមនោសញ្ចេតនា ទាំងរបៀបគិតគូពីកុមារភាព» កំពុងជះឥទ្ធិពលនិង គ្រប់គ្រងលើឥរីយាបទនិងសកម្មភាពប្រចាំថ្ងៃរបស់យើងដោយមិនដឹងខ្លួន។  ការនិយាយគ្នាដើម្បីចែករំលែកពីអារម្មណ៍និងការវិភាគបែបនេះអាចនាំឱ្យកើតឡើងនូវគំហឹងឬបំណងចង់សង់សឹកបាន​ ប៉ុន្តែនៅពេលដែលអ្នកជំងឺទុកចិត្តលើអ្នកព្យាបាល នោះការចែកបទពិសោធន៍រវាងមនុស្សពីរនាក់ អាចនាំឱ្យអ្នកជំងឺនឹកឃើញពីភាពអាណិតអាសូរ និងសេចក្ដីស្រឡាញ់ចំពោះអ្នកដទៃ ហើយឈានទៅដល់ការលើកលែងទោសឱ្យមនុស្សដែលធ្លាប់ធ្វើអាក្រក់មកលើគេ។ តាមមធ្យោបាយនេះ ទាំងអ្នកជំងឺ​ផង ទាំងគ្រូពេទ្យផង អាចទទួលការព្យាបាលរហូតទាល់តែជាសះស្បើយពីរបួសខាងផ្លូវចិត្ត ។

មានសំណួរមួយដែលត្រូវសួរខ្លួនឯងថា «តើខ្ញុំចង់បានអ្វីមួយអោយពិតប្រាកដ?»។ ដើម្បីឆ្លើយតបនឹងសំណួរនេះឱ្យបានច្បាស់លាស់ ទាល់តែខ្ញុំរិះគិតលើមនោសញ្ចេតនាច្របូកច្របល់នៅខាងក្នុងដើម្បីឱ្យអារម្មណ៍ស្ងប់សិន ទើបខ្ញុំអាចសង្កេតមើលបំណងប្រាថ្នាចម្បងរបស់ខ្ញុំបាន។ បន្ទាប់ពីឆ្លើយសំណួរចម្បងនេះហើយ សំណួរបន្តទៀតចេញមកដោយងាយ។ «តើសកម្មភាពរបស់ខ្ញុំសព្វថ្ងៃ កំពុងជួយខ្ញុំឱ្យសម្រេចនូវបំណងប្រាថ្នាចម្បងឬយ៉ាងណា?» តាមលោកស្រី Eger ជាធម្មតាយើងត្រូវឆ្លើយខ្លួនឯងថា «មិនមែនទេ»។ មកដល់កម្រិតនេះ ច្បាស់ថាយើងត្រូវផ្លាស់ប្តូរឥរិយាបថប្រចាំរបស់យើងហើយត្រូវលះបង់សកម្មភាពអត់ប្រយោជន៍ចោល។  រឿងនេះជាមូលហេតុដែលលោកស្រីហៅសៀវភៅរបស់គាត់ថា «មានជម្រើស»។  ជម្រើសនេះគឺមានតែរូបខ្ញុំផ្ទាល់ទេដែលអាចសម្រេចបាន ហើយខ្ញុំនៅតែមានសមត្ថភាពធ្វើ។ គ្មានអ្នកណាផ្សេងទៀតអាចជំនួសខ្ញុំបានឡើយ។

ជំពូកដែលគួររំភើពចិត្តជាទីបំផុតនោះគឺ ចំពេលដែលលោកស្រីធ្វើដំណើរត្រឡប់ទៅជំរំដ៏សាហាវ Auchwitz ម្តងទៀត។ បងស្រីបង្កើតរបស់គាត់មិនព្រមទៅជាមួយឡើយ។ មកដល់អតីតជំរំហើយ លោកស្រីបានរំលឹករឿងអាក្រក់ទាំងអស់ដែលបានកើតឡើងចំពោះគាត់។ លោកស្រីពន្យល់អំពីចម្លើយខុសឆ្គងរបស់គាត់មួយ​ ក្នុងពេលដែលលោកគ្រូពេទ្យដ៏សាហាវម្នាក់សួរគាត់ថា «តើស្រ្តីម្នាក់នេះជា ម្តាយឬជាបងស្រី?»​​។ សម័យនោះលោកស្រីអាយុតែ១៥ ឆ្នាំ គាត់បានឆ្លើយថា «ជាម្តាយ»។ ដូច្នេះហើយគ្រូពេទ្យបញ្ជាអោយទាហានអាឡឺមង់យកម្តាយលោកស្រីទៅសម្លាប់ចោលភ្លាម ដោយចាត់ទុកថាគាត់ជាមនុស្សចាស់មិនអាចធ្វើការធ្ងន់បានឡើយ។ លោកស្រីត្រូវសុំទោសម្តាយដោយបានឆ្លើយសំណួរខុស។

មានបងប្អូនខ្មែរច្រើននាក់ដែលបានចែករំលែកពីបទពិសោធន៍របស់ពួកគេនាសម័យខ្មែរក្រហម ដោយបានប្រាប់អំពីសមាជិកក្រុមគ្រួសាររបស់ខ្លួនដែលត្រូវបានគេវាយប្រហារជីវិតឬស្លាប់ដោយសារអត់អាហារ ក៏ប៉ុន្តែ​កម្រមានមនុស្សទទួលសារភាពថា «ខ្ញុំសោកស្តាយទង្វើផ្ទាល់ខ្លួនដែលខ្ញុំធ្លាប់ប្រព្រឹត្តនាសម័យខ្មែរក្រហមនៅឡើយទេ»។ អ្នកគូរគំនូរខ្មែរឈ្មោះ វ៉ាន់ណាត់ ធ្លាប់ណែនាំការិះគិតពិចារណាឡើងវិញចំពោះអំពើទាំងប៉ុន្មានដែលបានកើតឡើងនៅពន្ធនាគារទួលស្លែងរបស់ខ្មែរក្រហម ហៅថា S21 តាមឯកសារទូរទស្សន៍។ ចំពោះមុខឆ្មាំចាស់របស់គាត់ ពួកគេពិតជាពិបាកទទួលស្គាល់អំពើអាក្រក់ឃោរឃៅដែលពួកគេធ្លាប់ប្រព្រឹតទៅលើបងប្អូនខ្មែរសុចតិតទៀងត្រង់ ទោះបីលោកវ៉ាន់ណាត់សួរសំណួរដោយរបៀបទន់ផ្លន់ស្លូតបូតយ៉ាងណាក៏ដោយ។ ពួកឆ្មាំតែងតែចាត់ទុកអ្នកជាប់ឃុំឃាំងថា​ជា «ខ្មាំង» មិនមែនជាមនុស្សស្មើនឹងពួកគេទេ។

vann nath

ចំណុចខ្លាំងក្នុងសៀវភៅរបស់លោកស្រី Eger គឺជាការអំពាវនាវដល់យើងម្នាក់ៗឱ្យទទួលខុសត្រូវចំពោះរាល់ការសម្រេចចិត្តរបស់យើងនៅក្នុងឆាកជីវិត កុំឱ្យយើងផ្ទេរការទទួលខុសត្រូវនេះដល់អ្នកផ្សេង។ រាល់ព្រឹកយើងមានឳកាសដើម្បីជ្រើសរើសការរីកចម្រើនជាមនុស្សដោយសម្តែងសេចក្តីស្រឡាញ់ តែបើយើងជ្រើសរើសយកការបដិសេធមិនព្រមបង្ហាញសេចក្តីស្រឡាញនោះ យើងនឹងប្រែពីសភាពជាមនុស្ស វិលត្រឡប់ទៅរកសភាពជាសត្វវិញ។

 

Philosophy of Education in Khmer Literature ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរ ផ្នែកទី៣

នៅក្នុងអក្សសិលខ្មែររឿងដែលសំដែងទស្សនអប់រំផ្នែកសិលធម៌ទាំងនេះឲច្បាស់ជាងគេគឺ រឿងទុំទាវ។ ទុំជាអ្នកបួសមួយអង្គដែលច្រៀងងពិរោះហើយទាវជានារីស្អាតម្នាក់។​ នៅពេលទុំទៅភូមិ ជួបទាវ អក្នទាំងពីរស្រលាញគ្នា។​

នៅក្នុងអក្សរសិល្ប៍ខ្មែររឿងដែលសម្តែងទស្សនៈអប់រំផ្នែកសីលធម៌ទាំងនេះឲ្យច្បាស់ជាងគេគឺ រឿងទុំទាវ។ ទុំជាអ្នកបួសមួយអង្គដែលច្រៀងពិរោះហើយទាវជានារីស្អាតម្នាក់។​ នៅពេលទុំទៅភូមិជួបទាវ អ្នកទាំងពីរស្រលាញ់គ្នា។​ ទុំសឹកហើយទៅជួបទាវដែលស្រលាញ់គាត់ដូចជាប្តីរួចជាស្រេច។

Continue reading “Philosophy of Education in Khmer Literature ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរ ផ្នែកទី៣”

ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែនាសម័យបុរាណ ផ្នែកទី២ Traditional Khmer Philosophy of Education

ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរត្រូវបានបង្កប់ក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ កំណាព្យ រឿងព្រេង អាយ៉ៃ រឿងនិទាន ប្រលោមលោក និងស្នាដៃអក្សារសាស្ត្រជាច្រើនទៀត។

ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរនាសម័យបុរាណ

ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរត្រូវបានបង្កប់ក្នុងស្នាដៃអក្សរសិល្ប៍ កំណាព្យ រឿងព្រេង អាយ៉ៃ រឿងនិទាន ប្រលោមលោក និងស្នាដៃអក្សរសាស្ត្រជាច្រើនទៀត។ ជាបឋម ខ្ញុំសូមតែងសម្មតិកម្មបណ្តោះអាសន្នមួយ ពោលគឺអត្ថន័យនៃទស្សនវិជ្ជាអប់រំនេះ ត្រូវបានមើលឃើញច្បាស់ជាងគេនៅក្នុងរបៀបដោះស្រាយទំនាស់សីលធម៌ដែលផុសឡើងពីដំណើរ ជីវិតយុវជនយុវនារី។

Continue reading “ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែនាសម័យបុរាណ ផ្នែកទី២ Traditional Khmer Philosophy of Education”

Khmer Philosophy of Education? Introduction ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរ ផ្នែកទី១

ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរ
សេចក្តីផ្តើម

តាំង​ពីចាប់ផ្តើមបង្រៀនគណិតវិទ្យានៅសាកលវិទ្យាល័យភូមិន្ទភ្នំពេញនាឆ្នាំ១៩៩៣មក (ក្រោមការព្រមព្រៀងរវាងក្រសួងអប់រំយុវជន និងកីឡា និងអង្កការ Jesuit Service របស់ខ្ញុំ) ខ្ញុំតែងតែចាប់អារម្មណ៍ចំពោះរបៀបដែលនិស្សិតទាក់ទងជាមួយខ្ញុំក្នុងនាមជាគ្រូរបស់គេ។
Continue reading “Khmer Philosophy of Education? Introduction ទស្សនវិជ្ជាអប់រំខ្មែរ ផ្នែកទី១”